Афіцыйны сайт
Адрас:
231778, г.п. Вялікая Бераставіца,
пер. Зялёны, 3
Электронная пошта:
berestrec@mail.grodno.by
Тэлефон: 8-(01511) 2-17-47
Факс: 8-(01511) 2-17-47

Краязнаўчы каляндар Бераставіччыны

Краязнаўчы каляндар на 2015 год створаны на аснове кнігі “Памяць” Бераставіцкага раёна, “Летапіснай хронікі Бераставіччыны”, тэматычнай папкі “Знакамітыя людзі Бераставіччыны”, фактаграфічнай картатэкі “Славутыя імёны Бераставіччыны”. Папка і картатэка змяшчаюць звесткі энцыклапедычных выданняў: Беларуская энцыклапедыя: У 18 т..-Мн.: БелЭн., 1996-2003.- Т. 1-16; Беларусь: Энцыкл. давед.-Мн.: БелЭн., 1995; Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. – Мн.: БелЭн., 1993-2001.- Т. 1-6; Мысліцелі і асветнікі Беларусі. Х-ХІХ стст.: Энцыкл. давед.- Мн.:Бел.Эн., 1995; Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т.- Мн.: БелСЭ, 1984-1987; Беларускія пісьменнікі: Бібліягр. слоўн.: У 6 т.- Мн.: БелЭн., 1992-1995; Пяткевіч А. Людзі культуры з Гродзеншчыны: Давед.- Гродна, 2000, а таксама матэрыялаў з электронных рэсурсаў.

Адбор юбілейных дат рабіўся ў адпаведнасці са значнасцю для гісторыі, эканомікі і культуры краю. Для персаналій юбілейнымі вырашана лічыць: 60, 65, 70 ... і далей гадоў. Указваюцца сувязі дзеячаў з Бераставіччынай. Даты даюцца па новаму стылю, геаграфічныя аб’екты – згодна сучаснаму адміністрацыйна-тэрытарыяльнаму дзяленню.

Спадзяёмся, што наш каляндар будзе карысным і цікавым для шырокага кола чытачоў, краязнаўцаў, бібліятэкараў і ўсім тым, хто цікавіцца гісторыяй роднага краю.

 

БЕРАСТАВІЦКАЯ РАЁННАЯ ЦЭНТРАЛЬНАЯ БІБЛІЯТЭКА ІМЯ В.М. КАВАЛЕЎСКАГА АДДЗЕЛ АБСЛУГОЎВАННЯ І ІНФАРМАЦЫІ







560 гадоў
з дня нараджэння Хадкевіча Аляксандра Іванавіча (1457/1475 – 28.05.1549), маршалка гаспадарскага Вялікага княства Літоўскага ў 1506-09, 1511-47 гг., ваяводы новагародскага з 1544 г., першага ўладальніка Вялікай Бераставіцы з 1506 г. 



265 гадоў з дня нараджэння Патоцкай Юзэфіны Амеліі (Мнішак) (29.08.1752-1798), пісьменніцы-аматаркі і мастачкі, уладальніцы Вялікай Бераставіцы з 1774 года;  другой жонкі генерала кароннай артылерыі графа Патоцкага Станіслава Шчэнснага

250 гадоў
з дня нараджэння Пешкі Юзафа (1767-1831), польскага і беларускага мастака, партрэтыста, гістарычнага жывапісца і майстра гарадскога пейзажу. У 1793-1794 гг. мастак выканаў партрэты першых уладальнікаў Вялікай Бераставіцы з роду Касакоўскіх: Юзафа Дамініка і яго жонкі Людвікі. У 1803-04 гг. намаляваў ратушу ў Вялікай Бераставіцы. Дзякуючы мастаку ў навуковай літаратуры маецца першае і дакладнае ўяўленне аб бераставіцкай ратушы – сімвалу самакіравання ў мястэчку.
 210 гадоў з дня нараджэння Орды Напалеона (11.02.1807-26.04.1883), піяніста, кампазітара, педагога, мастака. У 1868 годзе бываў на Бераставіччыне, зрабіў замалёўкі сядзіб і краявідаў у Малай і Мураванай Бераставіцах, Кватарах, Масалянах, Вайцехаўшчыне, Пархімаўцах, Клепачах і Красніку.
 205 гадоў з часу акупіравання Бераставіччыны  (канец чэрвеня 1812 г.) часцямі 400-тысячнай арміі Напалеона (часці корпуса саксонцаў пад камандаваннем генерала Ж.Л. Рэнье). Акупацыя прадаўжалася да снежня 1812 г.
 185 гадоў з дня нараджэння Казлоўскага Ігнація Якаўлевіча (1832 – 1898), ксяндза Вялікабераставіцкага касцёла, аднаго з паплечнікаў Кастуся Каліноўскага па Гродзенскай рэвалюцыйнай арганізацыі (1862); з 1865 года перайшоў у праваслаўе і працаваў настаўнікам у Расійскай імперыі.
 180 гадоў з дня нараджэння Ражанскага Фелікса (каля 1837 – пасля 1903), беларускага паэта, мемуарыста, удзельніка рэвалюцыйнага руху 1863-1864 гг., працаваў каморнікам у Вялікай Бераставіцы, аўтара успамінаў “З Гродзенскага ваяводства (1903)”, у якіх змясціў каштоўныя звесткі па гісторыі дзейнасці гродзенскай рэвалюцыйнай арганізацыі на Бераставіччыне.
 180 гадоў з дня нараджэння Касакоўскага Станіслава Казіміра (03.07.1837, в.Вайткушкі Вількамірскага пав. (Літва) – 04.11.1905), дзяржаўнага і грамадскага дзеяча Каралеўства Польскага, вядомага гісторыка і генеалога, аднаго з уладальнікаў маёнтка ў Вялікай Бераставіцы, фундатара новага палацу Касакоўскіх у Вялікай Бераставіцы ў стылі рэнесанснага замку з вежамі (не захаваўся).
 155 гадоў з дня нараджэння Плотнікава Івана Капітонавіча (1862-1918), гродзенскага інжынера і архітэктара, які ў 1907 годзе стварыў праект касцёла Пераўтварэння Божага, пабудаванага ў Бераставіцы ў 1912 годзе на сродкі графа Касакоўскага І.С. (1866-1917). Помнік архітэктуры неаготыкі.


 125 гадоў з дня нараджэння Шырмы Рыгора Раманавіча (20.01.1892, в. Шакуны Пружанскага р-на – 23.03.1978), беларускага харавога  дырыжора, фалькларыста, музычнага і грамадскага дзеяча, публіцыста, Народнага артыста Беларусі (1949), Народнага артыста СССР (1955), заслужанага дзеяча мастпцтваў Беларусі, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1966, 1974), Героя Сацыялістычнай Працы (1977). У 1929-1930 гг. некаторы час жыў на Бераставіччыне, дзе запісаў народныя песні.
 110 гадоў з дня нараджэння Валейкі Веры Фамінічны (1907, в. Бераставічыны - ?), удзельніцы рэвалюцыйнага і нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. З 1930 г. –член Бераставіцкага райкама КПЗБ, у 1936-1938 гг. – член Гродзенскага акружнога камітэта КПЗБ.




 125 гадоў
з дня нараджэння Міхайліна Івана Пракоп’евіча (01.01.1892, Беламесная Слабада Тульскай вобл. – 23.06.1941), генерал-маёра, са студзеня 1941 г. – намесніка камандуючага Беларускай (Заходняй) Асобай Ваеннай акругі. Загінуў у першыя дні вайны на тэрыторыі Бераставіцкага раёна
 105 гадоў з часу адкрыцця ў в. Клепачы (1912)  мужчынскага і жаночага народных вучылішчаў на базе будынка  старога  палацу “Сымфаны” графа Вінцэнта Тышкевіча.
 105 гадоў з часу асвячэння (1912) новага касцёла Пераўтварэння Божага ў Вялікай Бераставіцы па праекту гродзенскага архітэктара І.К. Плотнікава, помніка архітэктуры пач. ХХ ст., пабудаванага ў стылі неаготыкі Фундатарамі з’явіліся ўладальнік маёнтка граф Юзаф Касакоўскі і яго жонка Марыя Хадкевіч.
 90 гадоў з дня нараджэння Пракапец Браніславы Станіславаўны (1927-1986), Заслужанай настаўніцы Беларусі (1970). У 1951-1977 гг. працавала настаўніцай геаграфіі Вялікабераставіцкай сярэдняй школы, затым настаўніцай і дырэктарам Цецяроўскай (цяпер Пагранічнай) СШ.
 90 гадоў з дня нараджэння Марцінчык Валянціны Міхайлаўны (нар. у 1927 г., в. Кубельнікі), навукоўца, педагога, кандыдата сельскагаспадарчых навук (1971), дацэнта кафедры кармлення і фізіялогіі сельскагаспадарчых жывёл Гродзенскага аграрнага універсітэта. 




 85 гадоў
з дня нараджэння Хвясько Георгія Іосіфавіча (нар. у 1932 г., г.п. Вялікая Бераставіца), у 1976-1990-х гг. – намесніка старшыні Гродзенскага аблвыканкама, курыраваў будаўніцтва ў  вобласці.




 85 гадоў
з дня нараджэння Жвалеўскай Кацярыны Антонаўны (нар. у 1932 г., в. Канюхі), заслужанага ўрача БССР (1979). З 1962 г. у Гродне: педыятр-метадыст аргмедаддзела Гродзенскай абласной клінічнай бальніцы, інспектар па ахове здароўя дзяцей Гродзенскага аблздраўаддзела, галоўны педыятр вобласці (з 1970) і інш. Узнагароджана Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.




 80 гадоў
з дня нараджэння Джонсан (Пясецкай) Барбары (25.02.1937, в.Станявічы Бераставіцкага раёна – 05.04.2013), мастацтвазнаўца, калекцыянера, філантропа, спадчынніцы амерыканскай кампаніі Johnson & Johnson, адной з багацейшых жанчын свету, з’яўлялася адным з галоўных спонсараў многіх дабрачынных фондаў ЗША і Еўропы.
 80 гадоў з дня нараджэння Губіча Віктара Аляксандравіча (1937-2005), заслужанага работніка культуры Беларусі (1980), з 1961г. –дырэктара Бераставіцкага РДК, у 1970-71 гг. – загадчыка аддзела культуры Бераставіцкага райвыканкама.





 80 гадоў
з дня нараджэння Саланевіча Аляксея Уладзіміравіча (нар. у 1937 г., в. Жабры), вайскоўца, палкоўніка (1998), з 1977 г. выкладчыка, затым намесніка начальніка Тульскага вышэйшага артылерыйскага інжынернага вучылішча.





 80 гадоў з дня нараджэння Чушынскай (Калінінай) Клаўдзіі Уладзіміраўны (нар. у 1937 г., в. Падбагоннікі), доктара гістарычных навук (1990), прафесара (1992), у 90-х гадах намесніка загадчыка кафедры нацыянальных і федэральных адносін у Акадэміі дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі.





 80 гадоў
з дня нараджэння Лукашыка Івана Аркадзевіча (нар. у 1937 г., в. Кавалі), навукоўца, электроншчыка, кандыдата фізічных навук. З 1959 г. працаваў ў вылічальным цэнтры БДУ імя Леніна. Аўтар 4-х вынаходстваў у галіне электронікі. 4 разы ўдзельнічаў у Выстаўцы дасягненняў народнай гаспадаркі СССР.
 75 гадоў з дня нараджэння Лагады Ігара Уладзіміравіча (нар. 18.02.1942 г., г.п. В. Бераставіца), навукоўца і педагога, з 1966 г. – выкладчыка Брэсцкага будаўнічага  інсцітута (цяпер політэхнічнага ўніверсітэта) на кафедры вышэйшай матэматыкі.
 75 гадоў з часу стварэння  на тэрыторыі Бераставіччыны пад час Вялікай Айчыннай вайны (сакавік 1942 г.) партызанскай групы пад кіраўніцтвам В.А. Васільева.




 75 гадоў
з дня нараджэння Койты Казіміра Канстанцінавіча (нар. 04.03. 1942 г., в. Макараўцы), беларускага філосафа, педагога, з 1972 г. выкладчыка кафедры філасофіі навуковага камунізму (з 1993 г. кафедры гуманітарных навук) Гродзенскага медыцынскага ўніверсітэта.



 70 гадоў
з дня нараджэння Белашэўскага Анатоля Аляксеевіча ( нар. у 1947 г., в. Рудаўляны), беларускага палітычнага дзеяча, генерал-маёра міліцыі, заслужанага работніка органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь, дэпутата Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2004-2008). У 1994-2004 гг. – начальнік УУС Гродзенскага аблвыканкама.




 70 гадоў
з дня нараджэння Дарашкевіча Валерыя Мікалаевіча (нар. у 1947 г., в. Карпаўцы), навукоўца, кандыдата тэхнічных навук (1981). Працаваў у Інстытуце ядзернай энергетыкі АН БССР. З 1988 г. у Інстытуце радыёбіялогіі АН БССР. У 1990-94 гг. – намеснік дырэктара па навуковай частцы Беларускага дзаржаўнага праектнага інстытута ў Віцебску. З 1994 г.  – у Кіеве.
 70 гадоў з часу надання Вялікай Бераставіцы статуса гарадскога пасёлка (19 лютага 1947 г.).



 70 гадоў
з дня нараджэння Лукашыка Мікалая Ніканоравіча ( нар. у 1947 г., в. Падбагоннікі), навукоўца, педагога, кандыдата сельскагаспадарчых навук (1984), дацэнта. З 1987 г. у Гродзенскім сельскагаспадарчым інстытуце: дэкан факультэта аховы раслін (1990-1995), загадчык кафедры аховы раслін (з 1996 г.).




 70 гадоў
з дня нараджэння Шышкіна Віктара Мікалаевіча (02.01.1947, г.п.Вялікая Бераставіца - 05.04.2007), навукоўца, педагога, кандыдата хімічных навук (1978). У 1976-2006 гг. дацэнт, загадчык кафедры арганічнай хіміі Мардоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта.





 70 гадоў
з дня нараджэння Хакала Алега Уладзіміравіча (1947, в. Ёдзічы – 2004), навукоўца, кандыдата тэхнічных навук (1978), Заслужанага вынаходніка СССР (1983).
 70 гадоў з часу стварэння (1947) калгасаў у Вялікай Бераставіцы і вёсках Багдзюкі і Кавалі.
 65 гадоў з пачатку будаўніцтва ў Вялікай Бераставіцы раённай бальніцы (1952).
 65 гадоў з дня нараджэння Матусевіча Аляксандра Аляксандравіча (нар. у 1952 г., г.п. Вялікая Бераставіца), вайскоўца, палкоўніка, кандыдата тэхнічных навук. З 1983 г. працаваў у Днепрапятроўскім вышэйшым зенітна-ракетным вучылішчы, з 1992 г. – намеснік начальніка кафедры ваеннай падрыхтоўкі Днепрапятроўскага дзяржаўнага тэхнічнага універсітэта чыгуначнага транспарту.
 60 гадоў з часу стварэння ў раёне арганізацыі “Раён электрычных сетак”.
 55 гадоў з часу завяршэння будаўніцтва ў Вялікай Бераставіцы птушкафабрыкі (1962).
 50 гадоў з часу адкрыцця ў Вялікай Бераставіцы (1967) першай у раёне дзіцячай музычнай школы. Першы дырэктар – Мікалай Мікалаевіч Кароль. (з 2007 г. – Дзіцячая школа мастацтваў).
 50 гадоў з часу заснавання ў Вялікай Бераставіцы дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы (1967).
 45 гадоў з часу стварэння ў Вялікай Бераставіцы  арганізацыі “Райпалівазбыт” (1972).
 40 гадоў з часу ўтварэння ў Вялікай Бераставіцы  цэха звадкаванага і прыроднага газу (Горгазу) (лістапад 1977 г.)
 40 гадоў з часу ўтварэння ў Вялікай Бераставіцы  раённай кінасеткі (чэрвень 1977 г., першы дырэкар – В. І. Кіслоў; з 1988 г. – кінавідэапрадпрыемтва).
 20 гадоў з часу адкрыцця ў Малабераставіцкай сярэдняй школе краязнаўча-этнаграфічнага музея (12 жніўня 1997 г.).
 10 гадоў з часу адкрыцця мастацкага аддзялення ў Бераставіцкай дзіцячай школе мастацтваў (2007. Першы настаўнік – Раманоўская Вольга Уладзіміраўна).